-
- با توجه به این که خشونت عوارض و پیامدهای نامطلوب جسمانی، روانی در تک تک اعضای خانواده به خصوص مادر خانواده(معلم) بر جای میگذارد و مانعی در جهت رشد و کمال آن ها محسوب می شود، حتی از چارچوب خانواده فراتر رفته بر محیط های آموزشی و پرورشی، اقتصادی، فرهنگی و خدماتی تأثیر منفی گذاشته و در واقع جامعه را نیز متضرر میسازد. و نیز با توجه به این که رعایت حقوق انسان ها الزامی است و در عزت نفس آن ها اهمیت دارد، ضرورت دارد عواملی را که موجب بازماندن این نهاد، از رشد طبیعی خود می شود شناسایی نماییم، چرا که شناسایی و درک تنوع پیچیدگی عوامل مؤثر بر ایجاد خشونت عامل مهمی در ارائه پیشنهادات و کاربرد روش های صحیح تر در پیشگیری و درمان آن محسوب می شود(مافی،۱۳۸۱).
- هوش هیجانی موضوعی پرطرفدار در پژوهش های مربوط به تفاوت های فردی در روان شناسی امروزی بوده و حجم وسیعی از پژوهش ها را به خود اختصاص داده است به گونه ای که نتایج به دست آمده از این پژوهش ها حاکی از آن است که هوش هیجانی عامل مؤثر و تعیین کننده در برآیندهای زندگی واقعی افراد است. اصطلاح هوش هیجانی را می توان برای بیان کیفیت و درک احساسات افراد، همدردی با احساسات دیگران و توانایی اداره مطلوب خلق و خو به کار برد. در حقیقت این هوش مشتمل بر شناخت احساسات خویش و دیگران و استفاده از آن ها برای اتخاذ تصمیمات مناسب در زندگی است. به عبارت دیگر هوش هیجانی عاملی است که به هنگام شکست در شخص ایجاد انگیزه میکند و به واسطه داشتن مهارت های اجتماعی بالا منجر به برقراری رابطه خوب با مردم می شود. هوش هیجانی با توانایی هدایت هیجان های شخصی در تعاملات فردی، پیشبینی کننده موفقیت افراد در زندگی و نحوه برخورد مناسب با استرس ها و خشونت های خانوادگی است. به طور خلاصه هوش هیجانی داشتن ظرفیتی برای شناخت احساسات و هیجان های خود و دیگران و استفاده از این هیجان ها به بهترین نحو برای داشتن زندگی ایده آل و به دور از خشونت و تعارضات خانوادگی که موجب رضایت فرد از زندگی شود(اکبرزاده، ۱۳۸۳).
۱-۴ اهداف پژوهش :
به طور کلی تحقیق حاضر با استناد به مبانی نظری موجود سعی دارد به اهداف کلی و جزئی زیر رسیده و به فرضیات پژوهشی ذکر شده پاسخ دهد:
۱-۴-۱ هدف کلی
بررسی رابطه بین هوش هیجانی معلمان زن با میزان خشونت اعمال شده علیه آنان.
۱-۴-۲ اهداف جزئی:
-
- بررسی رابطه بین هوش هیجانی کلی معلمان زن با خشونت اعمال شده علیه آنان.
-
- بررسی رابطه بین مؤلفه های هوش هیجانی با خشونت اعمال شده علیه معلمان زن.
-
- پیشبینی خشونت اعمال شده علیه معلمان زن بر اساس مؤلفه های هوش هیجانی.
-
- بررسی رابطه بین هوش هیجانی کلی با مؤلفه های خشونت اعمال شده علیه معلمان زن .
- بررسی رابطه بین مؤلفه های هوش هیجانی با خرده مقیاس های خشونت اعمال شده علیه معلمان زن.
۱-۵ فرضیه های پژوهش:
۱-۵-۱٫ فرضیه اصلی پژوهش:
- بین هوش هیجانی معلمان زن و خشونت اعمال شده علیه آنان رابطه وجود دارد.
۱-۵-۲٫ فرضیه های جانبی پژوهش:
۱) بین هوش هیجانی کلی معلمان زن با خشونت اعمال شده علیه آنان رابطه وجود دارد.
۲) بین مؤلفه های هوش هیجانی با خشونت اعمال شده علیه معلمان زن رابطه وجود دارد.
۳) بین خشونت اعمال شده علیه معلمان زن با مؤلفه های هوش هیجانی رابطه چندگانه وجود دارد.
۴) بین هوش هیجانی کلی با مؤلفه های خشونت اعمال شده علیه معلمان زن رابطه وجود دارد.
۵) بین مؤلفه های هوش هیجانی با خرده مقیاس های خشونت اعمال شده علیه معلمان زن رابطه وجود دارد.
۱-۶٫ تعریف واژه ها و اصطلاحات:
این نکته ضروری است که محقق، واژه ها و اصطلاحات موجود در تحقیق خود را به طور واضح و عملیاتی تعریف نماید. بسیار احتمال دارد که منظور اصلی پژوهشگر از یک واژه با استنباطی که خواننده از آن دارد متفاوت باشد (نادری و سیف نراقی، ۱۳۸۴).
۱-۶-۱ تعاریف مفهومی
خشونت:
به هر نوع عملی که با قصد آزار جسمی، جنسی، روانی فرد دیگری انجام شود اطلاق می شود که طیف وسیعی از درد خفیف ناشی از سیلی تا آسیب های شدید و حتی مرگ را شامل می شود و خود به سه زیر گروه فیزیکی، جنسی، و روانی تقسیم می شود( بچمن[۱۲]،۱۹۹۸). اما منظور از خشونت خانوادگی مجموعه رفتارهای هجومی و سرکوب گرانه از جمله حملات بدنی، روانی، جنسی و نیز اعمال فشار اقتصادی توسط افراد بالغ نسبت به شخصی که با او ارتباط نزدیک و تنگاتنگ دارند. در راستای این تعریف، فنی(۱۳۷۸)، تعریف کامل تری را از خشونت خانوادگی نسبت به زنان ارائه میدهد و آن عبارت از رفتارهای هجومی و سرکوبگرانه از جمله حمله های بدنی، روانی، جنسی و نیز اعمال فشار اقتصادی توسط عده ای از مردان نسبت به زنان خود یا دیگر زنان خانواده.
هوش هیجانی:
شکلی از هوش است که شامل توانایی نظارت بر احساسات و هیجانات خود و دیگران برای تمایز قائل شدن
بین آن ها و استفاده از این اطلاعات برای تفکر شخصی و کارهای عملی میباشد. همچنین به مجموعه ای از
توانایی ها، کفایت ها و مهارت های مربوط به درک، فهم، استدلال و اداره هیجانات، هوش هیجانی گفته می شود(مایر و سالووی،۱۹۹۷).
به عبارت دیگر، هوش هیجانی شکلی از هوش است که شامل توانایی نظارت بر احساسات خود و دیگران و هیجانات، برای تمایز قائل شدن بین آن ها و استفاده از این اطلاعات برای تفکر شخصی و عمل کردن میباشد (خویشتن دار، ۱۳۸۵). هوش هیجانی را می توان به عنوان یک متغیر که قابلیت یادگیری و آموزش دارد در نظر گرفت. هوش هیجانی از مؤلفه های گوناگونی تشکیل شده که هر کدام نقشی را در نظم دادن به احساسات و هیجانات بازی میکنند. با توجه به این که هوش هیجانی متغیری درون فردی است که هر فردی آن را دارا است، می توان با یافتن راه ها و روش هایی باعث افزایش هوش هیجانی افراد شد تا از این طریق شاید بتوان بهزیستی افراد را افزایش داد. از مؤلفه های هوش هیجانی می توان به کنترل تکانه، تحمل فشار، خود آگاهی هیجانی، خود شکوفایی، خوشبینی و … اشاره کرد(خویشتن دار، ۱۳۸۵).
۱-۶-۲ تعاریف عملیاتی
خشونت:
نمره ای است که آزمودنی از پاسخ به پرسشنامه سنجش خشونت نسبت به زنان به دست می آورد.
هوش هیجانی:
هوش هجانی در این پژوهش عبارت است از نمره ای که هر فرد در پرسشنامه هوش هیجانی(Bar-on)کسب میکند.
پیشینه پژوهش
۲-۱٫ مقدمه:
این فصل در دو قسمت مورد بررسی قرار میگیرد:
قسمت اول: گستره نظری مسأله مورد پژوهش
قسمت دوم: بررسی پیشینه مطالعاتی