۴-پایان سال مالی این شرکت ها باید پایان اسفند ماه هر سال بوده و شرکت نباید در فاصله سال های مورد بررسی تغییر سال مالی داشته باشد.
۱-۸- ابزار تحقیق و شیوه گردآوری داده ها :
داده های تحقیق مورد نظر به وسیله روش کتابخانه ای و با بهره گرفتن از نرم افزار ره آورد نوین و داده های بورس جمع آوری می شود.
۱-۹- روش تحلیل داده ها:
در این تحقیق از آمار توصیفی برای توصیف جامعه و نمونه، استفاده شده است و از آمار استنباطی جهت تحلیل داده های مربوط به فرضیات به کار گرفته شده است.
۱-۱۰- جنبه ی نوآوری و جدید بودن تحقیق در چیست ؟
پژوهش های قبلی متغیر تامین مالی و چرخه های تجاری را به صورت مجزا از هم و در ارتباط با سایر متغیرها بررسی نموده اند این تحقیق بر آن است اثر چرخه های تجاری، یعنی شرایط اقتصادی رونق یا رکود را بر روش های مختلف تامین مالی نشان دهد. شرایط اقتصادی میتواند تاثیرات متفاوتی بر شرکت ها داشته باشد، مثلا در شرایط رکود انتظار می رود میزان رشد فروش، حاشیه سود، همچنین میزان سرمایه گذاری و یا تامین مالی شرکت ها کاهش یابد و در درون رونق عکس این موضوع رخ میدهد.
با توجه به این که تا کنون در ایران پژوهشی در این راستا انجام نشده است آگاهی از تغییر روش های تامین مالی با توجه به چرخه های تجاری، میتواند سرمایه گذاران و سایر تصمیم گیرندگان بازارهای مالی را در پیشبینی دقیق تر روش های تامین مالی در هر یک از دوره های رونق یا رکود اقتصادی یاری رساند.
۱-۱۲-تعریف واژه ها :
۱-۱۲-۱-چرخه های تجاری :
تعریف نظری : ادوار تجاری نوعی نوسانات با قاعده ی منظم در فعالیت های کلان اقتصادی کشورها است که عمدتاًً بنگاه های تجاری سازماندهی می شود . یک چرخه با یک دوره رونق اقتصادی که همزمان در فعالیت های متعدد اقتصادی رخ میدهد شروع و به دوره رکود و انقباض منتهی می شود این سلسله تغییرات بارها و بارها تکرار میشوند ولی حالت منظم و دوره ای ندارند، به عبارتی مدت زمان ادوار تجاری ممکن است از یک سال، تا ده الی دوازده سال متغیر باشد . این چرخه قابل تقسیم به چرخه های کوتاه تر نیست (هادیان و هاشم پور،۱۳۸۲، ۷۴).
تعریف عملیاتی : منظور از چرخه تجاری در تحقیق حاضر دوره های رونق و رکود اقتصادی است که به طور کلی به عنوان وضعیت اقتصادی، در نظر گرفته شده است؛ که برای اندازه گیری آن از یک متغیر مجازی استفاده شده که برای وضعیت اقتصادی رونق از عدد ۱ و برای وضعیت اقتصادی رکود از عدد صفر استفاده شده است (پور حیدری و عالی پور،۱۳۹۰، ۷۹) برای تعیین دوران رکود و رونق اقتصادی از ۵ دوره ۲ ساله رونق و رکود در دهه ۸۰ در ایران استفاده شده است(زمان زاده،۱۳۹۲).
۱-۱۲-۲-تامین مالی وسرمایه گذاری:
تعریف نظری : سیاست های تامین مالی و سرمایه گذاری در شرکت های خصوصی ، به روش های داخلی و خارجی انجام می شود .
روش های تامین مالی داخلی :
سود انباشته به عنوان یک منبع داخلی مهم میباشد که برای تامین نیاز های مالی در شرکت ها استفاده می شود، همچنین بعضی شرکت ها با صدور سهام جدید، اقدام به تامین سرمایه می نمایند که در این روش دیگر نباید به باز پرداخت اصل و بهره وام بیاندیشند . روش دیگر تامین مالی داخلی بالا بردن وجوه نقد حاصل از فعالیت های عملیاتی و فروش دارایی های شرکت ها میباشد.
روش های تامین مالی خارجی :
این منابع در برگیرنده وجوه تحصیل شده شرکت از منابع خارج از شرکت و یا از طریق بازار های مالی مانند انتشار اوراق مشارکت و انواع استقراض از بانک ها و مؤسسات اعتباری میباشد. شامل استفاده از اعتبار تجاری ، بدهی های کوتاه مدت و بدهی های بلند مدت (کردستانی و نجفی،۱۳۸۹، ۷۶).
تعریف عملیاتی : در این پژوهش متغیرهای تامین مالی و سرمایه گذاری به صورت زیر تعریف شده است(ارمرود،۲۰۱۳).
بدهی کل از تقسیم جمع بدهی های کوتاه و بلند مدت و اعتبار تجاری، بر جمع کل دارایی های شرکت به دست میآید.
TD=کل دارایی ها/ (بدهی کوتاه مدت + بدهی بلند مدت + اعتبار تجاری)
بدهی بلند مدت از تقسیم بدهی های غیر جاری، بر جمع کل دارایی های شرکت به دست میآید.
LD= کل دارایی/ بدهی بلند مدت
بدهی کوتاه مدت از تقسیم تسهیلات مالی جاری دریافتنی بر جمع کل دارایی های شرکت به دست میآید.
SD=کل دارایی/ بدهی کوتاه مدت
اعتبار تجاری از تقسیم حساب ها و اسناد پرداختنی تجاری بر جمع کل دارایی های شرکت به دست میآید.
TC=کل دارایی/ حساب ها و اسناد پرداختنی تجاری
بدهی خالص از تقسیم تغییرات جمع بدهی غیر جاری تجاری و تسهیلات مالی جاری دریافتنی پایان دوره نسبت به اول دوره بر جمع بدهی غیر جاری تجاری و تسهیلات مالی جاری دریافتنی اول دوره به دست میآید.
صدور سرمایه خالص از تقسیم تغییرات سرمایه پایان دوره نسبت به اول دوره بر سرمایه اول دوره به دست میآید.
سود سهام، از تقسیم تغییرات سود سهام پایان دوره نسبت به اول دوره برسود سهام اول دوره ضرب در صد به دست میآید.
سرمایه گذاری در دارایی های ثابت از تقسیم تغییرات خالص دارایی های پایان دوره نسبت به اول دوره بر جمع کل دارایی های شرکت به دست میآید.
فصل دوم
ادبیات تحقیق
۲-۱- مقدمه
مؤسسات و بنگاه های اقتصادی به ویژه فعالان در بخش صنعت، برای ادامه حیات و فعالیت های تولیدی خود و همچین توسعه ی فعالیت ها، به سرمایه های کلان نیاز دارند. همچنین، این مؤسسات و بنگاه های اقتصادی برای تامین سرمایه مورد نیاز خود وابستگی شدید به بازارهای مالی دارند. نقش این بازارها در اختیار گذاشتن سرمایه های لازم برای مؤسسات و شرکت ها است. یکی از نکات اساسی مورد توجه مدیران مالی بنگاه های اقتصادی، روش های تامین مالی است؛ در این تحقیق پس از تقسیم بندی بازارهای مالی و معرفی روش های مختلف تامین مالی آن ها، نحوه تامین مالی بنگاه های اقتصادی و ارتباط آن با چرخه های تجاری مورد بررسی قرار گرفته است.
انواع تامین مالی در کشور به دو دسته منابع مالی بدون هزینه و منابع مالی با هزینه تقسیم بندی می شود. منابع مالی بدون هزینه شامل پیش دریافت از مشتریان، بستانکاران تجاری، سود سهام پرداختنی و هزینه های پرداختنی است. منابع مالی با هزینه به دو دسته ی منابع داخلی (سود انباشته) و منابع خارجی (تسهیلات کوتاه مدت و بلند مدت و انتشار سهام جدید) تقسیم می شود(ابزری و همکاران، ۷۴).
منظور از چرخه های تجاری ، نوسان های در فعالیت های اقتصادی و معمولا تولید ملی است . هر دوره تجاری شامل رونق و روکود اقتصادی است (پورحیدری و عالی پور ، ۱۳۹۰ ، ۷ ).
چرخه های تجاری (وضعیت اقتصادی) میتواند تاثیرات متفاوتی بر شرکت ها داشته باشد و روش ها تامین مالی شرکت ها را تحت تاثیر قرار دهد . برای نمونه در شرایط رکود اقتصادی انتظار می رود روش های تامین مالی شرکت ها و همچنین میزان سرمایه گذاری آن ها کاهش یابد و بر عکس در دوران رونق انتظار می رود عکس این موضوع رخ دهد . در نتیجه ، می توان گفت انتظار می رود وضعیت اقتصادی تاثیر متفاوتی بر روش های تامین مالی و سرمایه گذاری شرکت ها داشته باشد . بنابرین آگاهی از تغییر روش های تامین مالی و سرمایه گذاری در شرکت ها با توجه به چرخه های تجاری میتواند سرمایه گذاران و سایر تصمیم گیرندگان بازار های مالی را در پیشبینی دقیق تر روش های آتی تامین مالی، سرمایه گذاری و عملکرد شرکت ها یاری رساند و سبب تخصیص کاراتر منابع گردد.